Güncel Blog

Yürütme Yetkisi ve Görevi

Devletin yasama ve yargı dışındaki faaliyetleri yürütme işlevidir. Esas olarak yürütme, yasaları uygulamakla görevlidir. Bu nedenle yürütme ikincil bir yetki olarak tanımlanmaktadır. Yani asli yetki olan yasamadan kaynaklanan ve yasalar çerçevesinde kullanılan bir yetki olarak kabul edilmektedir. 1961 Anayasası, yürütmenin ikincil niteliğini vurgulamak için, yargı ve yasama için yetki kavramını kullanırken, yürütmeyi görev olarak nitelemiştir. 1982 Anayasası’nda da yasama ve yargı yetki olarak nitelenirken, yürütme için 1961 Anayasası’ndan farklı olarak, yetki ve görev ifadeleri kullanılmıştır.Yürütmeyi düzenleyen 8. maddenin gerekçesine göre, “1961 Anayasası yürütmeyi devletin yönetiminde, bütün faaliyetlerinde yasama kuvvetine tabi bir kuvvet olarak düzenlemişti. Halbuki modern hayatta yürütme kuvveti, devletin beyni, hareket gücünün kaynaklandığı motorudur.1961-1980 arasındaki karar almak kudretinden yoksun hükümetler durumuna son vermek amacıyla, yürütme yasamaya tabi bir organ olmaktan çıkarılarak, her iki kuvvetin eşitlik ve denklik içinde işbirliği yapmalarını öngören parlamenter hükümet sistemi bütün
gerekleriyle uygulamaya konmuştur. Bu nedenle yürütme… gerekli yetkilere sahip ve kanunların kendisine verdiği görevleri yerine getiren bir kuvvet olarak düzenlenmiştir.”
Yürütmenin görev ya da yetki olması, yasayla düzenlenmeyen bir konuda faaliyet yapabilmesi bakımından önemlidir. Yürütmenin asli bir yetki olduğu kabul edildiği takdirde, tıpkı Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin yapabildiği gibi Anayasaya aykırı olmamak kaydıyla yürütme dilediği konuda faaliyet gösterebileceği, dilediği alanı düzenleyebileceği de kabul edilmelidir.
Ancak Anayasanın sekizinci maddesi böyle bir yoruma açık değildir. Sekizinci maddeye göre yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir. Anayasanın sekizinci maddesinin anlamı ise Anayasa Mahkemesi tarafından şu şekilde açıklanmaktadır: “Yasa koyucu, belli konularda gerekli kuralları koyacak, çerçeveyi çizecek, eğer uygun veya zorunlu görürse, onların uygulanması yolunda sınırları belirlenmiş alanlar bırakacak, idare ancak o alanlar içinde yasalara aykırı olmamak üzere bir takım kurallar koyarak yasanın uygulanmasını sağlayacaktır.”

 

Yürütmeye yetki olma gücünü veren esaslar ise şunlardır:

Olağanüstü haller ve sıkıyönetim süresince, Cumhurbaşkanı’nın başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu’na tanınan doğrudan doğruya kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi, Bakanlar Kurulu’nun vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirim oranlarına ilişkin hükümlerde, kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içeresine değişiklik yapma yetkisi.
Dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına olmak üzere düzenlenmesi amacıyla, Bakanlar Kurulunun ithalat, ihracat ve dış ticaret işlemlerine, vergi ve benzeri yükümlülükler dışında ek mali yükümlülükler koymak ve bunları kaldırmak yetkisi.
Görüldüğü gibi yürütme yasalara uygun görev yapmakla yetkilidir. Yasalarla yetkili kılınmadıkça yürütmenin faaliyette bulunması mümkün değildir. Yürütmenin yetki olması, yukarıda belirtilen konularla sınırlıdır.
Anayasa, parlamenter rejimin gereklerine uygun olarak iki kanatlı bir yürütme düzenlemiştir. Bir tarafta Bakanlar Kurulu, diğer tarafta Cumhurbaşkanı vardır. Bakanlar Kurulu (Hükümet, kabine), parlamenter rejimde, yürütmenin sorumlu ve yetkili kanadını oluşturur. Cumhurbaşkanı (Devlet başkanı) ise kural olarak yetkili değildir, yetki olmadığı için de sorumlu tutulamaz.

Kategori: Nedir

Benzer Konular

Masonluk Nedir? Masonluğun Geniş Tanımı ve Türkiye’de ki Faaliyetleri!

Masonluk Nedir? Masonluğun Geniş Tanımı ve Türkiye’de ki Faaliyetleri!

  Masonluk Nedir? Masonluğun Geniş Tanımı ve Türkiye’de ki Faaliyetleri!   Kendilerine göre bir takım...

Parlamento Nedir

Parlamento Nedir

Parlamento, halka ait olan egemenliğin temsilcileri aracılığıyla kullanıldığı demokra­tik ülkelerde yasama organına verilen genel addır....

Sitemizde yayınlanan içerikler editörlerin ve internet üzerinde beğenilen yazılardan oluşmaktadır. Fehva.com yayınladığı içeriklerde herhangi bir tavsiye, öneri ya da reddiyede bulunmamaktadır. Sitemizde telif hakkınız olduğunu düşündüğünüz içerikler varsa adresine mail atmanız halinde memnuniyetle ilgilenilecektir.

Yukarı